IATA, CANSO i ACI wzmacniają bezpieczeństwo pasów startowych
IATA, CANSO i Airports Council International uruchomiły 28 lipca 2026 roku wspólną inicjatywę, która ma ograniczyć ryzyko wtargnięć na pasy startowe. Program obejmuje dokładniejsze raportowanie zdarzeń, wsparcie lokalnych zespołów bezpieczeństwa oraz wymianę rozwiązań między lotniskami i organizacjami lotniczymi.
Trzy obszary wspólnego działania
Organizacje chcą usprawnić gromadzenie informacji o incydentach, zdarzeniach potencjalnie wypadkowych i sygnałach poprzedzających niebezpieczne sytuacje. System ma też uwzględniać obserwacje pilotów, kontrolerów, pracowników lotnisk i innych osób zaangażowanych bezpośrednio w operacje.
Drugim obszarem są Lokalne Zespoły Bezpieczeństwa Pasów Startowych. Mają one łączyć linie lotnicze, zarządzających lotniskami, dostawców służb żeglugi powietrznej oraz pozostałych partnerów operacyjnych. Zespoły będą oceniać zagrożenia występujące na konkretnym lotnisku i uzgadniać działania ograniczające ryzyko.
Trzeci element to wymiana doświadczeń i wyników wdrożeń. Rozwiązania sprawdzone w jednym środowisku operacyjnym mają być udostępniane innym lotniskom i organizacjom działającym w podobnych warunkach.
Ryzyko wymaga współpracy wielu podmiotów
Wtargnięcie na pas oznacza nieprawidłową obecność samolotu, pojazdu lub osoby na pasie startowym albo w jego chronionej strefie. Według komunikatu CANSO takie zdarzenia pojawiają się w corocznych raportach bezpieczeństwa IATA, a część niedawnych incydentów zakończyła się ofiarami śmiertelnymi.
Nick Careen, starszy wiceprezes IATA ds. operacji, bezpieczeństwa i ochrony, wskazał, że wcześniejsze wykrywanie zagrożeń wymaga połączenia danych linii lotniczych, lotnisk i służb żeglugi powietrznej. Andrea Sack, starsza wiceprezes CANSO ds. operacji globalnych, zwróciła uwagę na rolę sprawnej komunikacji i wspólnych decyzji podejmowanych na lotnisku.
Narzędzia obejmą ocenę ryzyka i listy kontrolne
Inicjatywa wykorzysta między innymi pakiet wdrożeniowy zespołów bezpieczeństwa pasów opracowany przez ACI w programie APEX in Safety. Partnerzy zastosują również listę kontrolną ACI i CANSO oraz narzędzie IATA do oceny ryzyka wtargnięcia na pas.
W programie znajdzie się też narzędzie GAPPRI do analizy luk u przewoźników. Ocena stosowanych przez linie środków ograniczających ryzyko będzie prowadzona także w ramach programu IOSA.
Lokalne ustalenia trafią do procedur operacyjnych
Dla linii lotniczych, portów i dostawców służb żeglugi powietrznej inicjatywa oznacza większy nacisk na wspólne analizowanie zdarzeń. Lokalne zespoły mają stać się głównym forum uzgadniania działań związanych z bezpieczeństwem pasów.
Program rozwija założenia Globalnego Planu Działania na rzecz Zapobiegania Wtargnięciom na Pasy Startowe, przygotowanego przez ICAO, Eurocontrol i Flight Safety Foundation. Uwzględnia też Globalny Plan Działania ICAO na rzecz Bezpieczeństwa Pasów Startowych.
